URL Encoding Nedir? Neden Kullanılır? 2026 Rehberi

Web tarayıcıları ve sunucular arasındaki veri iletişimi, URL (Uniform Resource Locator) yapısı üzerinden gerçekleşir. Ancak, URL'ler sadece belirli bir karakter kümesini (ASCII) destekler. Bu teknik kısıtlamayı aşmak ve verilerin güvenli bir şekilde iletilmesini sağlamak için URL Encoding (yüzde kodlaması) yöntemi kullanılır.

URL Kodlamaya Neden İhtiyaç Duyarız?

URL yapısında bazı karakterlerin özel bir işlevi vardır. Örneğin, ? sorgu parametrelerini başlatırken, & farklı parametreleri birbirinden ayırır. Eğer iletmek istediğiniz veri (örneğin bir arama terimi veya mesaj) bu özel karakterleri içeriyorsa, tarayıcı bunları birer komut olarak algılayabilir.

Özel Karakterler ve Anlamları

• ?: Sorgu dizesinin başlangıcını belirtir.
• &: Birden fazla sorgu parametresini ayırır.
• =: Parametre adı ile değerini birbirine bağlar.
• (Boşluk): URL'lerde doğrudan kullanılamaz; %20 veya + ile kodlanır.

Percent-Encoding (Yüzde Kodlaması) Nasıl Çalışır?

URL kodlama sırasında, desteklenmeyen veya özel anlamı olan her karakter, bir yüzde işareti (%) ve ardından o karakterin ASCII tablosundaki onaltılık (hexadecimal) değeri ile değiştirilir.

Yaygın Örnekler

• Boşluk ➔ %20
• Ünlem İşareti (!) ➔ %21
• Soru İşareti (?) ➔ %3F
• Türkçe Karakterler: ş ➔ %C5%9F, ç ➔ %C3%A7

Web Geliştiriciler İçin URL Encoding ve Güvenlik

URL encoding sadece verinin doğru iletilmesini sağlamaz, aynı zamanda basit Cross-Site Scripting (XSS) saldırılarını önlemek için bir güvenlik katmanı işlevi de görür. Kullanıcıdan alınan girdileri URL'ye yerleştirmeden önce mutlaka kodlamak, web uygulamanızın kararlılığını artırır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

URL decoding nedir?

URL decoding, kodlanmış (%20 gibi) verileri orijinal, insan tarafından okunabilir hallerine geri döndürme işlemidir.

URL içinde Türkçe karakter kullanabilir miyim?

Modern tarayıcılar Türkçe karakterleri adres çubuğunda gösterse de, arka planda sunucuya iletilirken bu karakterler otomatik olarak URL encoding işleminden geçer.

Escape, EncodeURI ve EncodeURIComponent farkı nedir?

Javascript dünyasında encodeURIComponent en kapsamlı kodlamayı yapar ve parametre değerleri için en güvenli yoldur. encodeURI ise tam bir URL'nin yapısını bozmadan kodlama yapmak için kullanılır.

Karmaşık verileri saniyeler içinde dönüştürmek veya çözmek için URL Kodlayıcı ve Çözücü Aracımızı ücretsiz kullanabilirsiniz.