URL Kodlayıcı ve Çözücü: Güvenli Web Adresleri
URL kodlama (percent-encoding), bir web adresi içindeki geçersiz veya özel karakterleri tarayıcılar tarafından sorunsuz taşınabilecek ve okunabilecek bir formata dönüştürme işlemidir.
Terimler
URL dünyasında bilmeniz gereken temel kavramlar:
- Encode (Kodlama): Özel karakterlerin (boşluk, & , ? vb.)
%işaretli kodlara dönüştürülmesi. - Decode (Çözme): Kodlanmış haldeki URL yapısını orijinal metin/sembol haline geri getirme.
- Percent-Encoding (Yüzde Kodlaması): Bir karakterin onaltılık (hex) karşılığının önüne
%konularak temsil edilmesi. - Query String: URL sonunda bulunan ve veri taşıyan sorgu parametreleri bölümü.
Terimler Nedir?
Neden URL Kodlama Yapılır?
URL paketleri sadece [US-ASCII] karakter kümesindeki bazı karakterleri taşıyabilir. Boşluklar, Türkçe karakterler veya URL yapısında özel anlamı olan karakterler (?, &) veri olarak gönderilecekse, bu verilerin kodlanması teknik bir zorunluluktur.
Encoding Nasıl Çalışır?
Güvenli olmayan her karakter, karakterin sayısal değerinin onaltılık karşılığı olan iki rakamın önüne bir % işareti konularak temsil edilir. Örneğin; bir boşluk karakteri %20 olurken, ? karakteri %3F haline gelir.
Araç Nasıl Çalışır?
Dönüştürme Mantığı
Aracımız modern web standartlarına (RFC 3986) uygun kodlama yapar:
- Kodlama (Encode): Girdiğiniz metindeki tüm özel karakterleri URL-güvenli hale getirir.
- Çözme (Decode):
%ile başlayan tüm kodları saniyeler içinde orijinal hallerine döndürür.
Adım Adım Kullanım
- İşlem Seçin: "Encode" (Kodla) veya "Decode" (Çöz) modunu belirleyin.
- Veriyi Girin: Kodlamak istediğiniz metni veya çözmek istediğiniz URL'yi kutuya yapıştırın.
- Sonucu İnceleyin: Dönüştürülmüş veri anında aşağıda belirecektir.
- Kullanın: Sonucu kopyalayarak API taleplerinizde veya adres çubuğunda kullanın.
Gerçek Dünya Örnekleri
- Parametre Gönderme: Bir arama motoru URL'sine
kırmızı ve beyazyazısını parametre olarak eklemek istediğinizde bunuk%C3%BCrm%C4%B1z%C4%B1%20ve%20beyazşeklinde kodlamalısınız. - UrL Temizleme: Size gelen karmaşık, yüzdeli bir linkin içinde ne yazdığını anlamak için "Decode" modunu kullanın.
İpucu: SEO uyumlu (pretty URL) yapılar oluştururken karakterlerin doğru kodlanmış olması hem kullanıcı deneyimi hem de Google botları için önemlidir.